Op 4 februari 2026 was het noorden van Nederland in de ban van extreme gladheid. De situatie met code rood en een ontregeld openbaar vervoer in Groningen, Friesland en Drenthe doet denken aan een van de meest beruchte weersomstandigheden uit de Nederlandse geschiedenis: de ijzelramp van 2 maart 1987.

Hoewel we nu te maken hebben met een gevaarlijke weerssituatie, was de ramp in 1987 pas echt van de buitencategorie. Destijds zorgde een zeldzame botsing tussen ijskoude Siberische lucht en zachte oceaanlucht voor een dagenlange chaos die het noordoosten van het land volledig platlegde.

Thriller

In de nacht van 2 maart 1987 viel de regen in Groningen en Drenthe op een bevroren ondergrond bij temperaturen onder nul. Het resultaat was een ijslaag van enkele centimeters dik die alles bedekte. In Hoogezand en omstreken viel de elektriciteit en de straatverlichting herhaaldelijk uit. Waarnemers uit die tijd beschreven de nacht als een "thriller": door de combinatie van een krachtige oostenwind en het enorme gewicht van het ijs knapten takken als luciferstokjes en "rinkelden" de bomen alsof ze met glas waren behangen.

Miljoenenschade

De ravage de volgende ochtend was ongekend. In de provincie Drenthe raakte 60% van alle bomen zwaar beschadigd; in de stad Groningen was dat de helft. Ook het verkeer ondervond flinke problemen: dagenlang was reizen met de auto of fiets nagenoeg onmogelijk door de gladheid. Een hoogspanningsmast in Veendam bezweek zelfs door de vrieskou en viel om.

Deze heftige weersomstandigheden waren echter maar zeer plaatselijk. Terwijl het noorden van het land niet naar buiten kon, werd er in de provincie Limburg genoten van heerlijk zonnig lenteweer en werd het 9 graden.

De weersituatie nu vs. toen

De huidige situatie vertoont opvallende gelijkenissen met die van 1987. Ook nu ligt de grens tussen zeer koude lucht boven Scandinavië en zachte lucht uit het zuiden precies boven Nederland. Terwijl het in Groningen nauwelijks boven het vriespunt komt, geniet het zuiden van het land van zon en een aangename temperatuur die op sommige plekken boven de 10 graden is. 

In 1987 bleef de kou na de ijzel nog twee weken hangen, met maar liefst 12 ijsdagen in maart tot gevolg. Dat lijkt gelukkig voorlopig nu nog niet het geval te zijn.